Sekretariat Towarzystwa Przyjaciół Lasu
ul. Czerwonych Maków 12/33
01-493 Warszawa
Polska
tel./fax (022) 621 11 26
Konferencja Lasy Janowskie 2008
Konferencja "Leśna edukacja - program i przepisy prawne"
"Forest Education - the System and Law Aspects"
Lasy Janowskie 2008
W dniach 20-21 maja 2008 r. w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Lasy Janowskie odbyła się konferencja "Leśna edukacja - program i przepisy prawne", zorganizowana przez Towarzystwo Przyjaciół Lasu i Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych.
Po wysłuchaniu 14 referatów i dyskusji uczestnicy konferencji (leśnicy, nauczyciele, pracownicy kuratoriów oświaty i działacze Towarzystwa Przyjaciół Lasu) przyjęli następujące wnioski:
Wnioski z konferencji Towarzystwa Przyjaciół Lasu i Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych
"Leśna edukacja - program i przepisy prawne",
która odbyła się w dniach 20-21 maja 2008 r.
w Ośrodku Edukacji Ekologicznej Lasów Państwowych "Lasy Janowskie"
Edukacja leśna i wykorzystanie kontaktów z lasem w edukacji powinny znaleźć podstawy w przepisach prawa, zgodnie z "Polityką leśną państwa", przyjęta przez Radę Ministrów 22 kwietnia 1997 r. "Polityka leśna państwa" wśród celów i priorytetów wymienia ekologiczną oraz leśną edukację społeczeństwa oraz kształtowanie właściwych postaw wobec lasów i leśnictwa.
Propozycja definicji edukacji leśnej to działania na rzecz kształcenia dzieci, młodzieży i dorosłych oraz wspomagania doskonalenia nauczycieli mającego na celu uwzględnienie tematyki leśnej na wszystkich etapach edukacji, a także działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, promocji ochrony i szacunku dla przyrody.
Potrzebny jest Krajowy Program Edukacji Leśnej, którego jednym z celów strategicznych powinno być systemowe objęcie systematyczną edukacją leśną wszystkich uczniów. Program miałby cele operacyjne: koordynację terytorialną placówek oświatowych z leśnymi obiektami edukacyjnymi, zapewniającą równomierne zaspokojenie potrzeb w skali kraju, oraz stworzenie systemu transportu i pobytu uczniów w leśnych obiektach.
Program ten powinien także określać strategiczne cele pedagogiczne, priorytety, narzędzia i partnerów edukacji leśnej. Powinien obejmować zarówno edukację leśną społeczeństwa ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży uczącej się, jak i kształcenie oraz doskonalenie zawodowe nauczycieli mających nauczać edukacji leśnej. Zasady organizacji i finansowania edukacji leśnej powinny być określone w ustawie bądź w rozporządzeniu.
Programy edukacji leśnej powinny także powstawać na poziomie województw, powiatów i gmin..
Finansowanie edukacji leśnej powinno być ustawowo zleconym zadaniem PGL Lasy Państwowe, w ramach dotacji z budżetu państwa ustalonej przez Ministra Środowiska. Obok obecnych zadań, takich jak tworzenie i prowadzenie leśnych kompleksów promocyjnych oraz zakładanie ścieżek przyrodniczo-leśnych, Lasy Państwowe powinny otrzymywać dotację na realizację porozumień administracyjnych związanych z programami edukacyjnymi wszystkich szczebli.
W ramach porozumień administracyjnych pomiędzy PGL Lasy Państwowe a organami prowadzącymi placówki oświatowe powinni być finansowani doradcy metodyczni - liderzy leśnej edukacji, którzy po przeszkoleniu stworzą łącznik pomiędzy leśnikami, pedagogami i wszystkimi przyjaciółmi lasu zaangażowanymi w leśną edukację. Uczestnikami tych porozumień powinny być również parki narodowe, parki krajobrazowe, organizacje pozarządowe i inne zainteresowane podmioty.
Dotarcie do nauczycieli i zapoznanie ich z istniejącą ofertą edukacyjną obiektów leśnych wymaga powołania zespołów ekspertów, do pracy w których zostaną zaproszeni przedstawiciele Lasów Państwowych, parków narodowych i krajobrazowych, nauczyciele, w tym doradcy metodyczni, oraz przedstawiciele organizacji pozarządowych.
Szczególnego wsparcia wymaga edukacja leśna w szkołach w dużych aglomeracjach. Nauczycielom z wielkich miast w największym stopniu należy organizować zajęcia wyjazdowe prezentujące praktyczne możliwości korzystania z bazy obiektów leśnych.
Niezbędnym warunkiem korzystania przez szkoły z obiektów leśnych jest pomoc w zdobywaniu środków na realizację zajęć terenowych, w szczególności na pokrycie kosztów transportu.
Warunkiem realizacji tych zadań edukacyjnych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Środowiska przy udziale PGL Lasy Państwowe jako partnera jest wprowadzenie systemowych rozwiązań organizacyjnych i finansowych.
Teksty referatów i prezentacje
Prof. dr hab. Tomasz Borecki:
Potrzeba leśnej edukacji
The Necessity of the Forest Education
Dr inż. Maciej Białecki:
Możliwości rozwoju edukacji leśnej w Polsce
Possibilities of the Forest Education Development in Poland
Mec. Przemysław Ćwiek:
Przepisy prawne dotyczące edukacji leśnej - przegląd i propozycje
Law Aspects of the Forest Education - Review and Proposals
Dr Krzysztof Kafel:
Stan edukacji leśnej w polskich szkołach
The Forest Education in Schools in Poland
Dr Ewa Pyłka-Gutowska:
Kształcenie i doskonalenie nauczycieli w zakresie edukacji leśnej
Education and Improvement of Teachers in the Field of the Forest Education
Mgr inż. Jacek Zadura:
Edukacja leśna w Lasach Państwowych
The Forest Education in the State Forests
prezentacja
Dr Krystyna Kuszewska, mgr inż. Witold Szumarski:
Miejsce i rola Leśnego Arboretum Warmii i Mazur im. Polskiego Towarzystwa Leśnego w edukacji przyrodniczo-leśnej regionu
The Role of Warmia and Mazury Arboretum in the Region's Natural and Forest Education
Mgr Beata Szary:
Edukacja leśna w parkach narodowych
Forest Education in the National Parks
prezentacja 1
prezentacja 2
Sirpa Kärkkäinen:
Financing of the Forest Education in Finland
Finansowanie leśnej edukacji w Finlandii
Meinrad Joos:
Organization of the Forest Education for Pupils in Urban Agglomerations. Forest Pedagogy in Germany
Organizacja leśnej edukacji w aglomeracjach miejskich. Leśna pedagogika w Niemczech
Mgr Anna Pikus:
Leśny Wortal Edukacyjny "Las Rysia eRysia" - www.erys.pl
Forest Educational Vortal "e-Lynx's Forest" - www.erys.pl
Mgr inż. Ewa Mackoś:
Ochrona przyrody w edukacji leśnej
Protection of Environment in the Forest Education
Mgr Michał Nurzyński:
Świadomość ekologiczna w społeczeństwie polskim
Ecological Consciousness in the Polish Society
Mgr Dariusz Anderwald:
Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej LZD SGGW w Rogowie dla edukacji leśnej
Nature-Forest Education Centre, LZD SGGW Rogów, for the Forest Education
prezentacja
W styczniu 2003 roku "Przegląd Leśniczy" przypomniał za "Sylwanem" z 1936 roku historię powstania zawołania wszystkich leśników, myśliwych i przyjaciół lasu "Darz Bór!".
Otóż na Walnym Zjeździe Leśników Wielkopolskich Pomorza, który odbył się w dniach 31 października - 1 listopada 1920 roku, inż. Stanisław Wyrwiński zaprezentował pieśń śpiewaną na melodię "Pierwszej Brygady", gdzie lansuje zawołanie leśne "Darz Bór!":
Stajemy dziś razem zbratani,
Jak jeden mąż - jak jeden mur,
Obronie puszcz i kniej oddani,
Od morza fal, do szczytów gór;
My borów włodarze
Stajem przy sztandarze.
Darz Bór! - tak hasło brzmi,
Gra hejnał chór -
Darz Bór! - Darz Bór!
Do pracy więc w zgodnej gromadzie,
Bo wielki trud - bo pilny czas,
Wspierajmy się w znoju i radzie,
My Leśna Brać - o polski las;
My borów włodarze
Stajem przy sztandarze.
Darz Bór! - tak hasło brzmi,
Gra hejnał chór -
Darz Bór! - Darz Bór!
Pieśń była ważnym elementem naszej konferencji w Lasach Janowskich...
Spopularyzujmy ją jako hymn polskich leśników, by stała się na nowo równie znana, jak zawołanie "Darz Bór".
Darz Bór!
Fot. Stefan Jaworski (Koło TPL Powiat Myśliborski)